نگاهی توصیفی و مقایسه‌ای به چند نرم‌افزار کاربردی تبدیل متن به الفبای آوانگار بین‌المللی
  •   آرشیو : نسخه بهار 1405
  •   کد پذیرش : 15317
  •   موضوع : سایر شاخه های علوم رایانه
  • نویسنده/گان : | محمدرضا فلاحتی قدیمی فومنی، هاجر صفاهیه، محمد خسروانیان
  •   زبان : فارسی
  •   نوع مقاله : پژوهشی
  •   چکیده مقاله به فارسی : با توجه به اهمیت روزافزون بازنمایی دقیق آوایی واژگان و متون در پژوهش‌های زبان‌شناختی و گسترش کاربردهای آموزشی و پژوهشی الفبای آوانگار بین‌المللی در پژوهش‌ها و تألیفات علمی، توسعه و استفاده از نرم‌افزارهای خودکار تبدیل متن به الفبای آوانگار بین‌المللی توجه بسیاری از محققان را به خود جلب کرده است. البته، وجود نرم‌افزارهای متنوع در این خصوص، سبب گردیده تا بین آنها از نظر مختصاتی نظیر دقت، کیفیت پشتیبانی، زبان‌های تحت پوشش، سطح تحلیل آوانگاری، محدودیت‌ها و میزان کاربرپسندبودن تفاوت‌های زیادی وجود داشته باشد. این پژوهش با هدف توصیف و ارزیابی تطبیقی چندین نرم‌افزار پرکاربرد در این حوزه به انجام رسیده است. در روند ارزیابی از معیارهایی نظیر دقت خروجی، پشتیبانی/عدم پشتیبانی از زبان فارسی، زبان‌های تحت پوشش، امکان انتخاب گویش و لهجه، نوع خروجی (واجی/آوایی)، سهولت استفاده و محدودیت‌ها، استفاده شد. یافته‌های این پژوهش نشان داد که ابزارهای مورد بررسی طیف وسیعی از قابلیت‌ها را پوشش می‌دهند، اما هیچ‌کدام به تنهایی نیازهای همه کاربران، به‌خصوص در زبان فارسی را به طور کامل برآورده نمی‌کنند. نتایج پژوهش حاضر که از بررسی 6 نرم‌افزار بر اساس متغیرهای پیشتیبانی از زبان‌های گوناگون، امکان آوانگاری گویش‌ها و لهجه‌های مختلف زبان‌ها، سطح آوانگاری، هزینه اشتراک، کاربرپسند بودن و محدودیت‌ها به دست آمد نشان داد که از منظر پشتیبانی از زبان‌های گوناگون نرم‌افزار Lexilogos، از منظر قابلیت و کیفیت تبدیل متن به حروف الفبای آوانگار بین‌المللی نرم‌افزار Photransedit، از نظر قابلیت انجام آوانگاری تفصیلی نرم‌افزار Weston Ruter، از جنبه سهولت استفاده برای مبتدیان نرم‌افزار Englishtools، از نظر سهولت عملیات تایپ حروف الفبای آوانگار، نرم‌افزار I2speak، و سرانجام از منظر دارا بودن هر دو ویژگی سهولت استفاده و انعطاف‌پذیری بهترین گزینه نرم‌افزار TypeIt می‌باشد.
  •   لیست منابع : [1] Bisani, M., & Ney, H. (2008). Joint-sequence models for grapheme-to-phoneme conversion. Speech Communication, 50(5), 434-451. https://doi.org/10.1016/j.specom.2008.01.002.
    [2] Derwing, T. M., & Munro, M. J. (2015). Pronunciation fundamentals: Evidence-based perspectives for L2 teaching and research. John Benjamins.
    [3] Hasan, J., Datta, Sh., Saiful Islam, Md., Roy Dipta, Sh., & Debnath, A. (2026). BanglaIPA: Towards robust text-to-IPA transcription with contextual rewriting in Bengali. Retrieved April 3, 2026 from https://aclanthology.org/2026.loreslm-1.12/. https://doi.org/10.48550/arXiv.2601.01778
    [4] International Phonetic Association. (1999). Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet. Cambridge University Press.
    [5] International Phonetic Association. (2026). Full IPA chart. Retrieved February 12, 2026 from https://www.internationalphoneticassociation.org/content/ipa-chart
    [6] Lee, J., Mimura, M., & Kawahara, T. (2025). Leveraging IPA and articulatory features as effective inductive biases for multilingual ASR training. In IEEE International Conference on Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP). https://doi.org/10.1109/ICASSP49660.2025.10889526
    [7] Lee Suchardt, J., El-Shazli, H., & Cassotti, P. (2025). Towards language-agnostic STIPA: Universal phonetic transcription to support language documentation at scale. In Proceedings of the 2025 Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing (pp. 31412-31428). https://doi.org/10.18653/v1/2025.emnlp-main.1600
    [8] Mompean, J. A. (2015). Phonetic notation in foreign language teaching and learning: Potential advantages and learners’ views. Research in Language, 13(3), 292-314. https://doi.org/10.1515/rela-2015-0026
    [9] Mortensen, D. R., Littell, P., Bharadwaj, A., Goyal, K., Dyer, Ch., & Levin, L. (2016). PanPhon: A resource for mapping IPA segments to articulatory feature vectors. In Proceedings of COLING 2016, the 26th International Conference on Computational Linguistics: Technical Papers (pp. 3475-3484). https://aclanthology.org/C16-1328/
    [10] Muhammad Tahir, R., Imran Saeed, M., & Azam, M. (2024). An evaluation of consonant letters in oxford Urdu English dictionary through phonetic transcription according to IPA. Journal of Applied Linguistics and TESOL (JALT), 7(4), 45-75. https://jalt.com.pk/index.php/jalt/article/view/171
    [11] Putri Maharani, P., Taufiqur Rohmah, I. I., & Fitrianingsih, A. (2025). Students' perception and challenges towards the use of international phonetic alphabet (IPA). Seminar Nasional Inovasi pendidikan dan Pembelajaran, 1(1), 228-235. https://prosiding.ikippgribojonegoro.ac.id/index.php/Smpipp/article/view/3136
    [12] Rajab, H. (2013). Developing speaking and writing skills of L1 Arabic EFL learners through teaching of IPA phonetic codes. Theory and Practice in Language Studies, 3(4), 653-659. https://doi.org/10.4304/tpls.3.4.653-659
    [13] Rao, K., Peng, F., Sak, H., & Beaufays, F. (2015). Grapheme-to-phoneme conversion using long short-term memory recurrent neural networks. In Proceedings of the 2015 IEEE International Conference on Acoustics, Speech and Signal Processing (ICASSP) (pp. 4225-4229). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICASSP.2015.7178767
    [14] Setter, J., & Jenkins, J. (2005). State-of-the-art review article. Language Teaching, 38(1), 1-17. https://doi.org/10.1017/S026144480500251X
    [15] Sulis Setiyono, M. (2019). Using international phonetic alphabet (IPA) in teaching pronunciation: Linguistics in present century. International Journal of English Linguistics, Literature, and Education (IJELLE), 1(1), 25-30. https://journal.univetbantara.ac.id/index.php/ijelle/article/view/353
    [16] Talaroc, J. M. C., Canacan, N. L., Bantac, M., Gaan, D. R., & Naparan, G. B. (2025). Assessing the accuracy in transcribing the international phonetic alphabet (IPA) of BSED-English majors. Journal of English Language and Pedagogy (JELPA), 3(2), 12-22. https://doi.org/10.51826/jelpa.v3i2.1569
    [17] Trazo, Sh. P., & Abocejo, F. T. (2019). International phonetic alphabet (IPA) front vowel sound recognition of beginner foreign learners. European Journal of Education Studies, 5(12), 183-196. https://doi.org/10.5281/zenodo.2606194
    Zhu, J., Yang, Ch., Samir, F., & Islam, J. (2024). The taste of IPA: Towards open-vocabulary keyword spotting and forced alignment in any language. In Proceedings of the 2024 Conference of the North American Chapter of the Association for Computational Linguistics: Human Language Technologies (pp. 750-77). https://doi.org/10.18653/v1/2024.naacl-long.43
    [18] Yao, K., & Zweig, G. (2015). Sequence-to-sequence neural net models for grapheme-to-phoneme conversion. In Proceedings of Interspeech 2015, (pp. 3330-3334). https://doi.org/10.21437/Interspeech.2015-134
  •   کلمات کلیدی به فارسی : پردازش زبان طبیعی، الفبای آوانگار بین‌المللی، نرم‌افزارهای تبدیل متن به الفبای آوانگار بین‌المللی، آوانویسی/واج‌نویسی خودکار، سنجش و ارزیابی نرم‌افزار، زبان فارسی.
  •   چکیده مقاله به انگلیسی :
  •   کلمات کلیدی به انگلیسی :
  •  صفحات : 9-27
  •   دانلود فایل ( 2.04 MB )